Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Home / Kultura / Sztuka / 600-lecie Sobiboru
_600 lecie sobiboru

600-lecie Sobiboru

Sobibór to jedna z najstarszych wsi Lubelszczyzny. Jej początki sięgają co najmniej XV wieku, a nazwa nawiązuje do sowy (Sowibór). Mieszkańcy uczcili tę wyjątkową rocznicę nie tylko serią wydarzeń kulturalnych, ale i polonezem w wykonaniu samych mieszkańców. Wśród gości honorowych i uroczystości był m.in. Wiesław Holaczuk – starosta włodawski.

Uroczystości rozpoczęły się w samo południe mszą św. w kaplicy pw. Błogosławionego Honorata Koźmińskiego, podczas której miało miejsce poświęcenie symbolicznego krzyża oraz tablicy upamiętniającej 600-lecie Sobiboru. Część oficjalna miała miejsce na placu w centrum wsi. Tam też miała miejsce prezentacja w wykonaniu mieszkańców oraz wręczenie odznaczeń strażakom-ochotnikom z Sobiboru.

Nieco później miały miejsce gry, konkursy u zabawy dla dzieci, jak i dorosłych, zaś o godz. 17 fragmenty „Pieśni z szynela” w wykonaniu artystów znanych i uznanych w Polsce: Anny Bodziak, Bartosza Mazura, Arkadiusza Lipnickiego i Jacka Króla.

Całość obchodów zwieńczyły wieczorne koncerty kapel i zespołów oraz piękny pokaz sztucznych ogni.

Ramka

SOBIBÓR

Sąsiedztwo lasów decydowało o pochodzeniu nazwy wsi. Legenda mówi, że: „wieś się Sobibór nazywa, bo tutaj bardzo duży las był i bardzo dużo sów w nim. Tak, że na początku to się mówiło Sowibór.” Wieś leży w południowo-wschodniej części gminy Włodawa, w obrębie obszaru chronionej przyrody,  gdzie stykają się granice trzech państw: Polski, Ukrainy i Białorusi.

Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z 1414 r., wówczas nosiła nazwę Szobyebory. W 1564 r. wieś zwano Sobieborz, a od 1749 r. – Sobibór. Sobibór należał do franciszkanek z Brześcia, potem do bernardynek. W 1637 r. zbudowano nową cerkiew i erygowano parafię unicką. Nadrzędną funkcją Sobiboru była obsługa instytucji kościelnych, początkowo franciszkanek i bernardynek w Brześciu, potem parafii Stulno. Decyzją Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego w 1826 r. dobra przechodzą na Skarb Państwa, a parafii Stulno pozostawiono jedynie wykos siana. W 1839 r. majątek od Skarbu Państwa nabywa Wojciech Kunicki. Od tego momentu dotychczasowy folwark przekształcony zostaje w ośrodek mieszkalno-gospodarczy. Wzniesiono dwór i zabudowania dworskie oraz utworzono ogród dworski. W Sobiborze znajdowała się gmina i parafia prawosławna, natomiast mieszkańcy wyznania rzymskokatolickiego należeli do parafii w Orchówku. Istnieje tu również szkoła początkowa, sąd gminny i cegielnia. Od 1880 r. Sobibór stanowił jedną całość z dobrami Żłobek. Dobrze prosperujący majątek w 1905 r. powiększono o Stulno. W tym samym czasie sporą część ziem majątku odkupują okoliczni chłopi. W 1909 r. część ziemi folwarku nabywają zakonnicy prawosławni z Włodawy. W 1924 r. majątek podzielono na dobra Przybysz, Zosin i Sobibór. Sobibór stał się własnością Leokadii Elżbiety z Łuczyńskich i Józefa Kiersnowskich. Nowi właściciele zreorganizowali majątek. Niestety rozwój majątku zatrzymał kryzys lat dwudziestych. Majątek w 1931 r. został wydzierżawiony inżynierowi Józefowi Kernowi. Budynek dawnego browaru kupuje Franciszek Sowa, zamieniając go z czasem na stodołę.

10 sierpnia 1944 r. powołano w Sobiborze pierwszą po wojnie Radę Narodową Gminy Sobibór. W 1946 r. w skład sołectwa Sobibór wchodziły wieś, kolonia, stacja kolejowa Sobibór, Dubnik kolonia i Zosin folwark. Dawniej wieś zamieszkana była niemal wyłącznie przez ludność ukraińską. W 1945 r. Ukraińców wysiedlono do ZSRR, a na ich miejscu osiedlili się Polacy z wiosek zza Buga. Koniec wojny i Akcja „Wisła” zapoczątkowały zmiany w krajobrazie wsi. Miejscowość zmniejszyła się, a jej zabudowa przerzedziła. Opustoszałe i osuszone grunty rolne zalesiano. Dziś większość tego terenu zajmują lasy. Po dawnych miejscowościach, koloniach, polach i innych obiektach pozostały m.in. nazwy miejscowe nadawane od wielu pokoleń, głównie przez ludność posługującą się językiem ukraińskim.

Po zniszczonej cerkwi w Sobiborze nie pozostał ślad. W 1994 r. przewieziono do Sobiboru pochodzący z 1920 r. kościółek z Próchenek k. Łosic. Został ona nieco zmniejszony. Ze starego kościoła pochodzi główna konstrukcja, okna, szalunek zewnętrzny i połowa pokrycia dachowego. Całe wnętrze jest nowe. Kaplica jest pod wezwaniem błogosławionego Honorata Koźmińskiego i tu też znajdują się relikwie patrona.

Przy północnym krańcu Sobiboru, niedaleko od zataczającego zakole Bugu, znajduje się dawny majątek, a właściwie niewielki folwark z dworem. Obecnie zachował się murowany dwór z przełomu XIX i XX w., otoczony mocno przerzedzonym parkiem z drzewostanem złożonym głównie z kasztanowców, akacji i klonów. Wśród drzew wyróżniają się dwa pomnikowe dęby oraz cztery klony. Przy alei, będącej kontynuacją drogi dojazdowej, rosną kasztany białe, natomiast przy ogrodzie warzywnym skupiają się jesiony. Poza obszernym parkiem, majątek składał się z dworu, rządówki, wozowni i stajni, spichlerza, stodoły, 2 obór i 2 chlewni, kurnika i szopy. Obok części gospodarczej stały dwa domy mieszkalne służby dworskiej (dwojaki) oraz obora dla ich bydła.  W czasie II wojny światowej w latach 1939-1944 znajdował się tu sztab żandarmerii niemieckiej. Od jesieni 1945 do czerwca 1946 mieściła się tu szkoła.

Warty uwagi jest również dawny cmentarz prawosławny, położony w lesie „Popówka”, około 300 m na południe od drogi wojewódzkiej, biegnącej przez Sobibór, idąc drogą gruntową w kierunku południowym od tablicy z nazwą miejscowości. Jest to jeden z nielicznych dobrze zachowanych wiejskich cmentarzy jednego wyznania. Cmentarz istniał już w I połowie XIX wieku. Najstarszym zachowanym, choć niekompletnym nagrobkiem, jest piaskowcowy nagrobek Józefy z Górskich Szymańskiej (zm. 1851).

źródło: Starostwo Powiatowe we Włodawie

About TV Włodawa

17 odwiedzających teraz
1 gości, 16 bots, 0 członków
Cały czas: 479 o godz. 07-29-2015 12:09 am UTC
Najwięcej dzisiaj: 29 o godz. 06:15 am UTC
Ten miesiąc: 81 o godz. 10-17-2019 06:57 pm UTC
Ten rok: 398 o godz. 02-24-2019 11:41 am UTC